عباس قديانى

338

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

كارهاى وى قوانينى است كه تاريخ از آن ياد مىكند . اهميت قوانين حمورابى بيشتر از آن جهت است كه حاكى از تمدن عالى بابل در 4 هزار سال قبل از ميلاد مىباشد . قانون مدون مزبور عبارت است از 282 ماده كه موافق محاكم بابل تنظيم گشته است . حمورابى فرمانهايى روى لوحه‌هاى گلى ، به فرمانداران خود صادر مىكرد و براى اينكه الواح به هم نچسبد ، شن‌ريزه بر آن مىپاشيد ، و روى آن را با يك يك پوشه از گل مانند پاكت مىپوشانيد و سپس روى آن ، نام و نشان مخاطب را مىنوشت . غير از نامه‌هاى مزبور ، استوانه‌اى از حمورابى به روى سنگ در شهر شوش پيدا شده ، در بالاى آن نقش حمورابى ديده مىشود . اين قوانين اكنون در موزه لوور پاريس نگهدارى مىشود . قوانين مزبور بر روى سنگى به درازاى 25 / 3 متر حك شده و مشتمل بر 3600 سطر و 282 ماده است . حمويهء كوسه سپهسالار خراسان و سردار معروف در عهد پادشاهى امير نصر دوم سامانى . وى در دستگاه سامانيان خدمات فراوان نمود و در دفع مخالفان امير نصر اهتمام بسيار به‌جا آورد . وى فتنهء احمد ابن سهل را كه در نيشابور و مرو طغيان كرد فرونشاند . و از جانب امير نصر حاكم نيشابور گرديد . حموئى ابو الحسن حموئى آخرين وزير دولت سامانيان بود كه مدت يك سال و نيم عهده‌دار مقام وزارت منصور بن نوح سامانى بود ، تا اينكه بكتوزن و فايق آن پادشاه را دستگير كرده و چشمان او را ميل كشيده و نابينايش كردند ( سال 398 ه . ق . ) و ابو الحسن حموئى را نيز از مقام وزارت معزول كردند . حميد رضا پهلوى آخرين فرزند رضا شاه كه در سال 1311 متولد شد . وى در سال 1329 از خانواده سلطنتى طرد و عنوان والاحضرتى را از وى سلب نمودند . ساواك تهران شايع كرد كه وى به سبب فساد اخلاقى از دربار اخراج شده است ، اما او را به علت ارتباط با تيمور بختيار و توطئه عليه شاه طرد كردند . حنبلى يكى از چهار مذهب اهل تسنن . امام و پيشواى اين مذهب احمد بن محمد بن حنبل ابو عبد الله شيبانى به سال 164 هجرى متولد و در 241 درگذشت . وى عرب‌نژاد بود و پدر و نيايش بر مرو حكومت داشتند . در عصر آل بويه در آذربايجان اهل حديث حنبلى مذهب و پيشه مردم « دبيل » ( شهرى در حدود ارمنستان ) كه جزو آذربايجان بود وجود داشتند و پيروان اين مذهب در ديگر شهرهاى آذربايجان نيز به چشم مىخوردند . حنفى يكى از چهار مذهب اهل تسنن ، پيروان مذهب ابو حنيفه كه ايشان را اهل رأى خوانده‌اند بنيانگذار و پيشواى اين مذهب نعمان بن ثابت بن زوطى داراى كينهء « ابو حنيفه » و ايرانى الاصل بود كه به سال 80 ه . در كوفه‌زاده شد و در سال 150 در بغداد وفات يافت . حوش كورى ويرانه كاخى از دورهء ساسانى در شمال قصر